Kolot peyniri, sütün telemesi sıcak suda haşlanıp yoğrularak yapılan, az tuzlu veya tuzsuz, olgunlaştırılmadan tüketilen bir peynirdir. Kaşarla aynı üretim ailesinden gelir; ikisi de haşlanıp çekilen hamur peynirlerdir. Fark tuzda, bekleme süresinde ve dokuda ortaya çıkar. Kaşar tuzlanıp olgunlaştırılırken kolot taze kalır, hafif tatlımsı bir süt tadı taşır ve ısıyla kolayca uzar.
Kolot Nasıl Yapılır?
Anlatması basit, uygulaması ustalık isteyen bir iştir. Ardahan'da yaylada mayalanan süt pıhtılaşır, teleme kesilir, suyu süzülür ve bir süre kendi asidini yapması için bekletilir. Asit kıvamına gelen teleme sıcak suya alınıp elle çekilir. Peynir bu aşamada ipek gibi uzar. Ustanın işi tam burada başlar: teleme az çekilirse peynir dağılır, çok çekilirse sertleşir ve lastikleşir.
Biz kolotu her zaman günlük sütle yapıyoruz. Haşlama peynirde sütün tazeliği doğrudan uzamaya yansır, bekleyen sütle aynı kıvamı yakalamak mümkün değil.
Kolot ile kaşar arasındaki temel farklar
- Tuz: Kolot az tuzlu ya da tuzsuzdur, kaşar belirgin şekilde tuzludur.
- Olgunlaşma: Kolot taze tüketilir, kaşar aylarca dinlendirilebilir.
- Tat: Kolotta sütün tatlımsı yumuşaklığı öndedir, kaşarda keskinlik ve derinlik vardır.
- Doku: Kolot daha nemli ve esnektir, olgun kaşar kuru ve kırılgandır.
- Mutfaktaki iş: Kolot eriyip uzamak için, kaşar tadını hissettirmek için kullanılır.
Kolot Peyniri Nasıl Yenir?
En bilinen kullanımı tavada tereyağıyla eritmektir. Mısır unuyla buluştuğunda ortaya mıhlama çıkar; nasıl yapıldığını mıhlama tarifimizde adım adım anlattık. Tuzu düşük olduğu için tarifin tuzunu siz ayarlarsınız, bu da onu mutfakta esnek bir peynir yapar.
Bunun dışında sofrada şu şekillerde iyi durur:
- Kahvaltıda taze taze, kalın dilimlenmiş halde
- Pişi, gözleme ve börek içinde eriyen dolgu olarak
- Tavada kızartılıp üzerine bal gezdirilerek
- Fırında sebzelerin üzerine rendelenerek
Uzayan, tel tel açılan bir doku arıyorsanız Kolot Kaşar tam aradığınız peynirdir. Sofrada tuzlu ve belirgin bir kaşar tadı istiyorsanız Taze Kaşar daha doğru seçim olur. Aradaki bütün geçişleri kaşar çeşitleri sayfasında bir arada görebilirsiniz.
Kolot Nasıl Saklanır?
Kolot taze bir peynirdir, uzun bekleme için üretilmez. Buzdolabının en soğuk rafında, kendi ambalajında ya da hava almayan bir kapta tutun. Açtıktan sonra birkaç gün içinde tüketmek en iyisidir.
Daha uzun süre saklamak isterseniz porsiyonlara ayırıp buzlukta bekletebilirsiniz. Çözülme buzdolabında, yavaş yavaş olmalı. Oda sıcaklığında hızlı çözülen peynir su bırakır ve erirken eski kıvamını vermez.
Kolot mu, olgun kaşar mı?
Bu soruya vereceğimiz cevap yemeğe göre değişir. Erimesi ve uzaması gereken her tarifte kolot öne geçer. Tadın kendini duyurması gereken bir peynir tabağında ya da makarnanın üzerinde Eski Kaşar daha çok iş görür. İki peynirin olgunlaşmayla nasıl ayrıştığını merak ediyorsanız taze ve eski kaşar karşılaştırmamız bu konuyu ayrıntılı anlatıyor.
Ardahan'da bu peynirler yan yana yapılır; aynı sütten, aynı kazanda, sadece ustanın verdiği kararla ayrışır. Sofranızda ikisine de yer açmanızı öneririz.
Yaylanın en iyisini deneyin
Katkısız bal, olgun kaşar ve yayla peynirleri, direkt üreticiden kapınıza.
