Gravyer Peyniri Nedir? Ne Demek, Nasıl Yenir?

Gravyer, büyük tekerler hâlinde ve uzun süre olgunlaştırılan, iç dokusunda gözle görülür delikler bulunan, fındıksı aromalı sert bir peynirdir. Türkiye'de en bilinen örnekleri yüz yılı aşkın süredir Ardahan ve çevresindeki yüksek yaylalarda üretilir; yörede grevyer diye de söylenir.

Gravyer ne demek?

Adı, peynirin ilk üretildiği yer olan İsviçre'nin Gruyère kasabasından gelir. Türkçeye önce gruyer, zamanla halk ağzında gravyer ve grevyer olarak yerleşmiştir. Yani gravyer bir marka değil, bir peynir türünün adıdır. Bugün Türkiye'de gravyer denince akla gelen, bu tekniğin Ardahan ve Kars yaylalarında yerli sütle yeniden yorumlanmış hâlidir.

Gravyerin delikleri neden oluşur?

Delikler, ustaların deyişiyle gözler, sonradan açılmaz; olgunlaşma sırasında kendiliğinden oluşur. Peynirin içindeki yararlı bakteriler çalışırken karbondioksit üretir, bu gaz sert hamurun içinde sıkışıp kalır ve boşluklar bırakır. Gözlerin düzgün, parlak ve dengeli dağılmış olması iyi olgunlaşmanın işaretidir.

Gravyeri özel yapan nedir?

• Süt: Yüksek rakımlı meralarda otlayan ineklerin yağlı yaz sütü kullanılır; bir teker için yaklaşık on katı süt gerekir.
• Olgunlaşma: Tekerler aylarca sıcak ve soğuk mahzenler arasında çevrilerek dinlendirilir.
• Aroma: Uzun dinlenme; fındığı andıran, hafif tatlımsı ve katmanlı bir tat bırakır. Genç kaşarın sütlü sadeliğinden çok daha derindir.

Gravyer Kaşarımız tezgahımızın en özel peyniridir; az sayıda üretilir ve talebe göre kesilir.

Gravyer peyniri nasıl yenir?

• Kahvaltıda ince dilimler hâlinde. Tadının açılması için buzdolabından 20-30 dakika önce çıkarın; soğuk gravyer aromasını vermez.
• Peynir tabağında cevizle, taze ya da kuru üzümle ve süzme bal ile birlikte.
• Kuruyemişin yanında küp küp doğranmış olarak.

Gravyer peyniri nerede kullanılır?

Mutfakta ısıya dayanıklı ve aromasını kaybetmeyen bir peynirdir:

• Makarna ve gratinde rendelenerek; eski kaşarla yarı yarıya karıştırırsanız hem tel çeker hem derinlik kazanır.
• Soğan çorbasının üzerinde, fırında kızartılarak.
• Tost ve sandviçte; eridiğinde ipeksi bir doku bırakır, yağını salıp dağılmaz.
• Böreklerde, beyaz peynirle karıştırılarak aromayı yükseltmek için.

Gravyer ile kaşar arasındaki fark nedir?

İkisi de inek sütünden yapılır ve haşlanarak yoğrulur; ayrıştıkları yer olgunlaşmadır.

• Taze kaşar kısa sürede satışa çıkar; sütlü, yumuşak ve deliksizdir.
• Gravyer çok daha uzun olgunlaşır, sertleşir, içinde gözler oluşur ve fındıksı bir aroma kazanır.

Yani her gravyer kaşar ailesinin bir üyesidir ama her kaşar gravyer değildir. Farkı en kolay dokudan anlarsınız: deliği olan ve bıçağa direnen peynir gravyerdir.

Gravyer ile eski kaşar arasındaki fark nedir?

Bu ikisi daha yakın akrabadır, ikisi de uzun olgunlaştırılmış sert peynirlerdir. Fark karakterdedir: eski kaşar keskin, tuzlu ve baskın bir güç taşır; gravyer tatlımsı, fındıksı ve daha yumuşaktır. Kahvaltıda iddialı bir tat arıyorsanız eski kaşar, peynir tabağında incelik arıyorsanız gravyer daha doğru seçimdir. Ayrıntı için eski kaşar ile taze kaşar farkı yazımıza bakabilirsiniz.

Gravyer nasıl saklanır?

Buzdolabında, hava almayan kapta veya yağlı kâğıda sarılı olarak saklayın. Sert yapısı sayesinde doğru koşullarda 3-4 hafta tazeliğini korur; dondurucu önerilmez. Genel kurallar kaşar peyniri nasıl saklanır rehberimizde.

Denemek isterseniz

Gravyer ve diğer yayla peynirlerinin tamamı peynir kategorimizde; siparişiniz aynı gün kesilir, vakumlanır ve soğuk zincirle yola çıkar.